Standardy Ochrony Małoletnich

STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH W AKADEMICKIM CENTRUM MEDYCZNYM ul. Adama Naruszewicza 11, 85-230 Bydgoszcz

AKADEMICKIE CENTRUM MEDYCZNE wprowadza, z dniem opublikowania, zasady, które mają chronić przed krzywdzeniem małoletnich pacjentów Centrum. Mówiąc „małoletni pacjent” mamy na myśli każdą osobę, która korzysta z usług Centrum, a nie ukończyła 18 roku życia.

CZYM JEST KRZYWDZENIE DZIECKA I JAK JE ROZPOZNAĆ?

Przez krzywdzenie dziecka rozumie się wszelkie działania lub zaniechania naruszające jego prawa, godność, bezpieczeństwo, zdrowie lub prawidłowy rozwój. Obejmuje ono zarówno czyny stanowiące przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności, wolności seksualnej, rodzinie i opiece, jak również zachowania powodujące cierpienie fizyczne lub psychiczne dziecka.

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), krzywdzenie dziecka to każde zamierzone lub niezamierzone działanie bądź zaniechanie działania przez osobę, grupę osób, instytucję lub społeczeństwo, które narusza prawa i wolności dziecka lub zakłóca jego prawidłowy rozwój.

Przemoc wobec dziecka może mieć charakter jednorazowy lub długotrwały. Polega na wykorzystywaniu przewagi fizycznej, psychicznej, społecznej lub ekonomicznej i prowadzi do naruszenia praw dziecka, zagrożenia jego zdrowia, bezpieczeństwa, godności lub integralności osobistej.

Krzywdzenie dziecka może przyjmować różne formy, które często współwystępują i wywierają negatywny wpływ na rozwój fizyczny, emocjonalny, społeczny oraz poznawczy dziecka.

Przemoc fizyczna

Przemoc fizyczna to działania powodujące lub mogące spowodować uszczerbek na zdrowiu dziecka. Może mieć charakter jednorazowy lub powtarzający się.

Do przemocy fizycznej zalicza się między innymi:

• bicie, popychanie, szarpanie i kopanie;
• potrząsanie dzieckiem;
• rzucanie przedmiotami;
• drapanie, szczypanie, gryzienie;
• ciągnięcie za włosy lub uszy;
• zmuszanie do pozostawania w niewygodnej pozycji;
• przypalanie, poparzenia;
• zmuszanie do spożycia określonych substancji lub pokarmów.

Ważne: Klaps również jest formą przemocy fizycznej. Zgodnie z art. 96¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązuje zakaz stosowania kar cielesnych wobec dzieci przez osoby sprawujące władzę rodzicielską, opiekę lub pieczę nad małoletnim.

Przemoc emocjonalna (psychiczna)

Przemoc emocjonalna to długotrwałe, szkodliwe oddziaływanie na dziecko poprzez działania lub zaniechania naruszające jego poczucie bezpieczeństwa, własnej wartości oraz potrzeby emocjonalne.

Przykłady przemocy emocjonalnej:

• ignorowanie potrzeb emocjonalnych dziecka;
• odrzucanie, poniżanie i upokarzanie;
• wyśmiewanie i ośmieszanie;
• straszenie i zastraszanie;
• obwinianie dziecka za sytuacje od niego niezależne;
• przypisywanie mu negatywnych cech;
• brak wsparcia i zaangażowania emocjonalnego;
• nadmierna kontrola lub nieadekwatne oczekiwania;
• zmuszanie dziecka do bycia świadkiem przemocy.

• Przemoc seksualna (wykorzystanie seksualne dziecka)

  Przemoc seksualna obejmuje wszelkie działania o charakterze seksualnym podejmowane wobec dziecka lub z udziałem dziecka, których nie jest ono w stanie w pełni zrozumieć ani świadomie zaakceptować.

  Do przemocy seksualnej zalicza się między innymi:

  Zachowania z kontaktem fizycznym:

• dotykanie intymnych części ciała;
• penetrację seksualną;
• wsuwanie rąk pod ubranie;
• rozbieranie dziecka;
• pozornie przypadkowe dotykanie o charakterze seksualnym;
• symulowanie czynności seksualnych;
• naruszanie granic osobistych poprzez niechciane łaskotanie, klepanie, szczypanie, ocieranie się lub napieranie.

• Zachowania bez kontaktu fizycznego:

• ekshibicjonizm;
• podglądanie dziecka w sytuacjach intymnych;
• kierowanie komentarzy, żartów lub aluzji o charakterze seksualnym;
• rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji dotyczących życia intymnego dziecka;
• prezentowanie treści pornograficznych;
• nakłanianie do przesyłania intymnych zdjęć lub filmów (seksting);
• wysyłanie wiadomości o charakterze seksualnym;
• uwodzenie dziecka za pośrednictwem Internetu (grooming).

• Przemocą seksualną jest również wykorzystywanie dziecka do aktywności seksualnej w zamian za korzyści materialne, prezenty, pieniądze lub obietnice takich korzyści.

  Zaniedbanie

  Zaniedbanie polega na niezaspokajaniu podstawowych potrzeb dziecka oraz nierespektowaniu jego praw przez rodziców, opiekunów lub inne osoby odpowiedzialne za jego opiekę i wychowanie.

  Może dotyczyć:

• zdrowia i opieki medycznej;
• edukacji;
• rozwoju emocjonalnego;
• odpowiedniego żywienia;
• warunków mieszkaniowych;
• zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony.

• Zaniedbanie może mieć charakter zarówno jednorazowy, jak i długotrwały.

  Przemoc rówieśnicza

  Przemoc rówieśnicza to działania podejmowane przez rówieśników lub rodzeństwo, które powodują cierpienie, poniżenie lub wykluczenie dziecka.

  Może przyjmować formę:

• przemocy fizycznej;
• przemocy słownej;
• wyśmiewania i ośmieszania;
• izolowania z grupy;
• zastraszania;
• niszczenia rzeczy osobistych;
• przemocy realizowanej za pośrednictwem Internetu lub telefonu.

• Cyberprzemoc

  Cyberprzemoc to przemoc dokonywana z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, w szczególności Internetu, mediów społecznościowych oraz telefonów komórkowych.

  Do cyberprzemocy zalicza się:

• publikowanie lub rozpowszechnianie obraźliwych treści;
• wyśmiewanie, poniżanie lub szantażowanie dziecka online;
• publikowanie lub wykorzystywanie jego wizerunku bez zgody;

• rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji;
• narażanie dziecka na kontakt ze szkodliwymi materiałami;
• nakłanianie lub zmuszanie do czynności seksualnych za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

Jeśli doświadczasz krzywdzenia

Doświadczanie przemocy lub krzywdzenia może wiązać się z poczuciem lęku, wstydu, bezradności, winy czy osamotnienia. Możesz obawiać się reakcji otoczenia, konsekwencji dla swojej rodziny lub nie wiedzieć, jak opowiedzieć o tym, co Cię spotyka.

Pamiętaj jednak, że żadna forma przemocy wobec dziecka nie jest akceptowalna, a odpowiedzialność za krzywdzenie zawsze ponosi osoba stosująca przemoc.

Co możesz zrobić?

Nie musisz radzić sobie z tym samodzielnie. Jeśli doświadczasz przemocy, zaniedbania lub jakiejkolwiek formy krzywdzenia, porozmawiaj z zaufaną osobą dorosłą lub specjalistą.

Możesz zwrócić się o pomoc do terapeuty, psychologa lub pracownika naszego Centrum. Jesteśmy po to, aby Cię wysłuchać, zapewnić wsparcie oraz pomóc znaleźć bezpieczne rozwiązanie Twojej sytuacji.

W sytuacji, gdy uzyskane informacje będą wskazywały na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, podejmiemy niezwłocznie działania mające na celu zapewnienie mu bezpieczeństwa, w tym zawiadomimy właściwe służby, takie jak Policja (112 lub 997) lub Pogotowie Ratunkowe (112).

W sytuacjach wymagających podjęcia działań interwencyjnych będziemy postępować zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz procedurami określonymi w Standardach Ochrony Małoletnich. W szczególności będziemy kierować się wytycznymi opublikowanymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Fundację Dajemy Dzieciom Siłę:

https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/standardy-ochrony-maloletnich---wytyczne
https://standardy.fdds.pl/standardy-w-dzialaniu/medyczne
 

800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka – bezpłatna, całodobowa linia wsparcia dla dzieci i młodzieży potrzebujących pomocy, rozmowy lub porady. Telefon działa 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Możesz zadzwonić, jeśli doświadczasz przemocy, czujesz się zagrożony/a, przeżywasz trudności lub potrzebujesz wsparcia.

 

116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży – bezpłatna i anonimowa pomoc dla dzieci oraz młodzieży przeżywających trudności, doświadczających przemocy lub potrzebujących wsparcia emocjonalnego. Pomoc można uzyskać telefonicznie oraz za pośrednictwem wiadomości po rejestracji na stronie internetowej.

• 116 123 – Telefon wsparcia dla osób w kryzysie emocjonalnym – pod tym numerem można uzyskać wsparcie psychologiczne, informacje o dostępnych formach pomocy oraz wskazówki dotyczące dalszego postępowania w sytuacjach kryzysowych, w tym związanych z przemocą domową.

• 801 615 005 – Dyżurnet.pl – punkt kontaktowy służący do zgłaszania nielegalnych i niepokojących treści znajdujących się w Internecie, w szczególności materiałów mogących zagrażać bezpieczeństwu dzieci i młodzieży. Zgłoszenia mogą być dokonywane anonimowo.

• 800 199 990 – Ogólnopolski Telefon Zaufania Narkotyki, Narkomania – bezpłatna infolinia dla osób mających problemy związane z używaniem narkotyków lub uzależnieniem, a także dla ich bliskich. Pod numerem można uzyskać wsparcie, informacje oraz wskazówki dotyczące dostępnych form pomocy. Telefon jest czynny codziennie w godzinach 16:00–21:00, z wyjątkiem dni ustawowo wolnych od pracy.

Zasady bezpiecznych relacji między małoletnimi

W celu zapewnienia wszystkim małoletnim bezpieczeństwa oraz komfortu podczas korzystania z usług Akademickiego Centrum Medycznego obowiązują następujące zasady:

1. Szanuj innych małoletnich, ich godność, prawa oraz granice osobiste.
2. Przestrzegaj zasad współżycia społecznego oraz akceptuj różnorodność innych osób, niezależnie od ich pochodzenia, narodowości, wyznania, sytuacji rodzinnej i materialnej, wieku, płci, orientacji seksualnej, wyglądu, stanu zdrowia czy niepełnosprawności.
3. Wyrażaj swoje opinie i poglądy w sposób kulturalny i spokojny. Nie obrażaj, nie poniżaj oraz nie krzywdź innych słowem ani zachowaniem.
4. Nie stosuj przemocy fizycznej, psychicznej, słownej, seksualnej ani cyberprzemocy wobec innych osób.
5. Reaguj na przejawy przemocy, krzywdzenia lub niebezpiecznych zachowań. Jeśli jesteś świadkiem takiej sytuacji lub sam/a jej doświadczasz, poinformuj terapeutę lub inną osobę z personelu Centrum.
6. Szanuj prywatność i własność innych osób.

Twoje prawa

Każda osoba małoletnia korzystająca z usług Centrum ma prawo do:

• ochrony przed przemocą, poniżaniem, dyskryminacją i wykorzystywaniem;
• poszanowania godności, prywatności oraz nietykalności osobistej;
• życia wolnego od wyzysku i zmuszania do działań niezgodnych z prawem;
• ochrony przed przemocą fizyczną, psychiczną, seksualną, rówieśniczą oraz cyberprzemocą;
• ochrony przed zaniedbaniem;
• uzyskania pomocy i wsparcia w sytuacji zagrożenia lub krzywdzenia.

Pamiętaj – jeżeli doświadczasz przemocy, krzywdzenia lub czujesz się zagrożony/a, zwróć się o pomoc do terapeuty lub innego pracownika Centrum.

Czego nie wolno robić na terenie Akademickiego Centrum Medycznego?

Na terenie Centrum zabrania się:

• stosowania przemocy lub agresji wobec innych pacjentów, ich opiekunów oraz pracowników Centrum;
• stwarzania sytuacji zagrażających bezpieczeństwu własnemu lub innych osób;
• przynoszenia i używania niebezpiecznych przedmiotów, substancji lub narzędzi;
• przywłaszczania, niszczenia lub uszkadzania mienia należącego do Centrum lub innych osób;
• fotografowania, filmowania lub nagrywania innych osób bez ich wiedzy i zgody;
• korzystania z urządzeń elektronicznych w sposób zakłócający przebieg terapii lub funkcjonowanie Centrum;
• samowolnego opuszczania terenu Centrum wbrew ustaleniom z rodzicem, opiekunem lub personelem.

Zasady korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych

1. Korzystanie z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie Centrum wymaga przestrzegania zasad bezpieczeństwa, prywatności oraz poszanowania praw innych osób.
2. Małoletni przynosi telefon lub inne urządzenie elektroniczne do Centrum za wiedzą i zgodą rodzica lub opiekuna prawnego.
3. Akademickie Centrum Medyczne nie ponosi odpowiedzialności za zagubienie, uszkodzenie lub kradzież prywatnego sprzętu elektronicznego.
4. Podczas spotkań terapeutycznych urządzenia elektroniczne powinny być wyciszone lub wyłączone, chyba że terapeuta ustalił inaczej.
5. Zabrania się wykonywania zdjęć, nagrywania dźwięku oraz filmowania osób przebywających na terenie Centrum bez ich wyraźnej zgody.
6. Korzystanie z urządzeń elektronicznych nie może naruszać prywatności, godności ani bezpieczeństwa innych osób.

Konsekwencje naruszenia zasad

W przypadku naruszenia obowiązujących zasad terapeuta lub inny pracownik Centrum podejmie odpowiednie działania dostosowane do sytuacji, w tym może poinformować rodzica lub opiekuna prawnego małoletniego.

Ochrona wizerunku

Wizerunek każdej osoby korzystającej z usług Centrum podlega ochronie prawnej. Ochrona ta wynika w szczególności z przepisów Kodeksu cywilnego, ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.

Fotografowanie, nagrywanie lub rozpowszechnianie wizerunku innych osób wymaga ich uprzedniej zgody, a w przypadku osób małoletnich również zgody rodzica lub opiekuna prawnego, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej.

Ochrona wizerunku małoletnich

1. Upublicznienie wizerunku osoby małoletniej, która nie ukończyła 16. roku życia, w jakiejkolwiek formie wymaga zgody rodzica lub opiekuna prawnego.
2. Osoba małoletnia, która ukończyła 16. rok życia, może samodzielnie wyrazić zgodę na rozpowszechnianie swojego wizerunku, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
3. Akademickie Centrum Medyczne nie publikuje ani nie udostępnia wizerunku, danych osobowych lub innych informacji umożliwiających identyfikację pacjentów bez wymaganych zgód osób uprawnionych.
4. Centrum nie umożliwia przedstawicielom mediów utrwalania lub publikowania wizerunku pacjentów bez uprzedniego uzyskania stosownych zgód wymaganych przepisami prawa.
5. Nagrywanie lub rejestrowanie sesji terapeutycznych w celach szkoleniowych, superwizyjnych lub związanych z podnoszeniem jakości świadczonych usług wymaga każdorazowo odrębnych ustaleń z pacjentem oraz jego rodzicem lub opiekunem prawnym. Pacjent oraz jego rodzic lub opiekun prawny mają prawo odmówić wyrażenia zgody na nagrywanie bez wpływu na możliwość korzystania z pomocy oferowanej przez Centrum.

Zasady ochrony danych osobowych małoletnich

1. Dane osobowe małoletnich pacjentów są przetwarzane i chronione zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych oraz praw pacjenta.
2. Pracownicy i współpracownicy Akademickiego Centrum Medycznego są zobowiązani do zachowania poufności informacji uzyskanych w związku z wykonywaniem swoich obowiązków, w tym danych osobowych oraz informacji dotyczących stanu zdrowia pacjentów.
3. Dane osobowe małoletnich są zabezpieczane przed dostępem osób nieuprawnionych oraz przetwarzane wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji celów związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i terapeutycznych.
4. Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie podmiotom i osobom uprawnionym na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
5. Każda osoba przetwarzająca dane osobowe małoletnich jest zobowiązana do przestrzegania zasad bezpieczeństwa informacji oraz procedur obowiązujących w Centrum.